261956 yılında Isparta’da dünyaya geldi. 1967’de ilköğretimi, 1974’de Isparta Lisesi’ni bitirdi. 1978’de A.Ü. Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü’nden mezun oldu. 1980 yılında aynı fakültenin Genel Türk Tarihi Kürsüsü’nde yüksek lisansını, 1983’te Türkiye Selçuklu Devleti’nde Vezirlik Müessesesi konulu doktora tez çalışmasını tamamladı.Dr. Turan 1984 yılında G. Ü. Gazi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü Tarih Eğitimi Anabilim Dalına Yardımcı Doçent olarak atandı. Aynı yıl Bölüm Başkanı oldu. 1989’da Genel Türk Tarihi Bilim Dalında Doçent, 1995’te Profesör oldu.

Prof. Refik TURAN’ın “Alâeddin Keykubat’ın Doğu Anadolu Siyaseti”, “Türklerde Vezaret Müessesesi Çerçevesinde Türkiye Selçuklu Vezirliğinin Hususiyeti”, “Tarihimizde ve Kültürümüzde Elmalı”, “Atatürk, Gençlik ve İdealizm”, “Osmanlıların Kuruluş Yıllarında Türk Ailesi, Sosyal Kültürel Değişme Sürecinde Türk Ailesi”, “Türk Tarihinde Ankara”, “Milli İrade ve Amasya Mülakatı”,“Tarih Bilinci ve Türk Tarihinde Birleşen Yollar”, “Yunus Emre ve Türk Kültürü Gerçeği”, “Selçukluların Karadeniz Seferleri ve Karadeniz Sahiline Türk İskânı”, “Misak-ı Milli ve Atatürk’ün Lozan Sonrası Hedefleri, Türk Dış Politikasında Musul”, “XIII. Yüzyıl Anadolu Buhranı ve Ayakta Kalan Güçler”, “Türkiye’de Tarih Öğretiminde Yeni Gelişmeler ve Hedefler”, “Anadolu Selçukluları ve Beylikler Döneminde Müessese ve Teşkilat” adlı makaleleri ve “Genel Türk Tarihi I-II-III”, “Türkiye Selçuklularında Hükümet Mekanizması (Vezir ve Divan)”, “Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi”, “Türkiye Cumhuriyeti Tarihi-II”, “Sosyal Bilgilerin Temelleri” ve “Farklı Yönleriyle Değerler Eğitimi” adlı çalışmaları akademik dünyaya önemli katkı sağlayan eserleri arasında yer almaktadır.